کارگاه ساختمانی جزئی از فرایند ساخت است که همه، از کارگر تا مدیران و سرمایه‌گذاران، با آن در ارتباط‌اند. از همین رو می‌توان گفت تجهیز کارگاه یکی از مهم‌ترین بخش‌های ساخت یک سازه است؛ خشت اول ساخت، تجهیز محیط کارگاهی است. بدون کارگاه و تجهیز مناسب، دیوارها تا ثریا کج خواهند رفت.
مهندس صالحی، مدیر پروژه متزو، تأکید زیادی بر اهمیت کارگاه و تجهیز آن در مسیر پیشرفت یک پروژه دارد. از این رو، در ادامه در گفت‌وگو با ایشان به استراتژی و تجربه تجهیز محیط کارگاهی متزو می‌پردازیم.
مهندس صالحی: با توجه به تجربیات پروژه‌های پیشین و ملاحظاتی که در پروژه متزو داشتیم، موضوع تجهیز مناسب کارگاه از نخستین تصمیم‌های ما بود.
برای تجهیز کارگاه چهار محور اصلی را مدنظر قرار دادیم: اول، برند و شأن سازمانی نکسا؛ دوم، احترام به پرسنل، شامل نیروهای مهندسی، پیمانکاری و کارگری؛ سوم، ایجاد کمترین چالش و تداخل با روند ساخت؛ و چهارم، مدیریت هزینه‌ها.
مهندس صالحی: اولین موضوع این بود که تجهیز کارگاه ما باید مطابق استانداردهای نکسا باشد. با توجه به شخصیت سازمانی نکسا، تجهیز کارگاه بخشی است که در معرض دید قرار دارد و باید بتواند ارزش‌های نکسا را به‌خوبی بازنمایی کند و به برند نکسا کمک کند. به عبارت دیگر، ما باید تجهیزی را انجام می‌دادیم که در شأن و شخصیت نکسا باشد.
مهندس صالحی: موضوعی که بیش از بقیه به آن فکر کردیم، احترام و اهمیت دادن به کارکنان بود. کارگاه ساختمانی صرفاً فضای انبار و دپوی متریال نیست. پرسنل شرکت، مهندسان دفتر فنی، مهندسان اجرایی و نیروهای پیمانکاری بخشی از زمان کاری یا استراحت خود را در این فضا می‌گذرانند و باید شرایطی داشته باشند که در آن احساس راحتی، امنیت و آرامش کنند.
تعهد ما در نکسا این است که نسبت به دیگران کیفیت بهتری ارائه کنیم. همین کیفیت را از پیمانکارانی که با آن‌ها قرارداد می‌بندیم هم انتظار داریم و تحقق آن مستلزم فراهم کردن شرایط مناسب در تجهیزاتی است که در اختیارشان می‌گذاریم. کسی که بعد از کار، هنگام ناهار، استراحت یا شب در این فضا حضور دارد، باید از گرمایش و سرمایش مناسب، فضای کافی و امکانات بهداشتی برخوردار باشد. برای مثال، تعداد سرویس‌های بهداشتی را متناسب با تعداد افراد حاضر در پروژه در نظر گرفتیم و برای رعایت نظافت، داخل سرویس‌ها را سرامیک‌کاری کردیم. اگر کیفیت مناسبی از نیروها انتظار داریم، شرایط تجهیز هم باید متناسب با همین انتظار باشد.
مهندس صالحی: موضوع دیگر این بود که کمترین چالش و تداخل را با ساخت داشته باشیم. در پروژه‌های قبلی معمولاً تجهیزات را به فضاهایی مثل طبقات منفی یا انبارها منتقل می‌کردیم و پیمانکاران و نیروها را هم در همان فضاها مستقر می‌کردیم. وقتی نوبت اجرای آن بخش‌ها می‌رسید، با این چالش روبه‌رو می‌شدیم که نیروها را کجا مستقر کنیم تا عملیات اجرایی ادامه پیدا کند. در متزو، با توجه به موقعیت پروژه، سعی کردیم وارد فضای ساخت نشویم و تجهیز کارگاه را در محوطه جنوبی پیش ببریم. برآوردمان این بود که در پیک پروژه حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ نفر نیروی مقیم داشته باشیم و برای همین تعداد، بیرون از فضای ساخت یک کمپ احداث کردیم. کمپ را مستطیلی و با یک هسته مرکزی تعریف کردیم تا ضمن پاسخ‌گویی به نیاز نیروها، از نظر بصری هم سر و شکل مناسبی داشته باشد. این فضا طوری تعریف شده که هم از فضای ساخت خارج است، هم درگیر خود پروژه نیست و هم در محوطه قرار دارد. محوطه هم آخرین مرحله کار ماست و تازه آن‌جا قرار است با آن تداخل کاری پیدا کنیم.
مهندس صالحی: موضوع بعدی که در تجهیز کارگاه اهمیت دارد، مدیریت هزینه است. ما در نهایت فعالیت می‌کنیم تا درآمد مناسبی کسب کنیم و طبیعتاً این درآمد باید درست هزینه و مدیریت شود. این‌طور نیست که چون سازمان هزینه می‌کند، بدون ملاحظه خرج کنیم. هزینه‌هایی که برای تجهیز انجام می‌شود را باید متناسب‌سازی و مدیریت کنیم.
مهندس صالحی: موضوع دیگری که در تجهیز برای ما قابل توجه بود، بحث فضای سبز بود؛ یعنی حراست و حفاظت از درخت‌ها و فضای سبزی که پیش از شروع عملیات اجرایی در خود پروژه وجود داشت. درخت‌هایی چندین‌ساله در سایت داریم و سعی کردیم تجهیز کارگاه را به‌گونه‌ای طراحی و اجرا کنیم که آسیبی به این درخت‌ها وارد نشود.
همچنین مسیرهای دسترسی را به‌گونه‌ای انتخاب کردیم که بتوانیم هم از سایه این درخت‌ها استفاده کنیم و هم از زیبایی آن‌ها بهره ببریم، بدون اینکه آسیبی به آن‌ها وارد شود. در کنار این موضوع، فضاهایی را نیز برای کاشت گل و گیاه در نظر گرفتیم تا محیطی بانشاط ایجاد شود و افرادی که از آن استفاده می‌کنند، بتوانند از این فضا بهره ببرند.
مهندس صالحی: شیوه تجهیز کارگاه قطعاً موضوع تأثیرگذاری است. اگر خودمان را جای افرادی قرار دهیم که قرار است در پروژه فعالیت کنند، وقتی در بدو ورود با چنین تجهیزی مواجه می‌شوند، ناخودآگاه این تصور در ذهنشان شکل می‌گیرد که این فضا دارای نظم و کیفیت مشخصی است. برای مثال، وقتی وارد محیطی تمیز می‌شویم و قرار است در آن فعالیتی انجام دهیم، ناخودآگاه سعی می‌کنیم حین کار مراقب باشیم محیط را آلوده یا کثیف نکنیم.
این موضوع در ناخودآگاه افراد وجود دارد. فردی که در بدو ورود به پروژه با فضایی مواجه می‌شود که تقریباً همه موضوعات در آن مورد توجه قرار گرفته است، به این نتیجه می‌رسد که خودش نیز باید مطابق چنین سیستمی کار کند و خود را با آن وفق دهد؛ یعنی کیفیت کاری که انجام می‌دهد نیز باید متناسب با کیفیت محیط باشد.
تا امروز نیز واقعاً همین‌طور بوده است. بازخوردهایی که از نیروهای اجرایی و پیمانکارانی که با آن‌ها قرارداد بسته‌ایم و در پروژه فعالیت می‌کنند دریافت کرده‌ایم، همین حس را به ما منتقل کرده است. بنابراین، این موضوع می‌تواند بسیار مؤثر باشد.
مهندس صالحی: یکی از مبناهای ما برای تجهیز کارگاه، استفاده از درس‌آموخته‌های پروژه‌های قبلی بود. برای مثال، در پروژه قبلی نیاز داشتیم پیمانکاران، شرکت‌ها یا سازمان‌هایی را برای بازدید از پروژه دعوت کنیم یا جلساتی را در پروژه برگزار کنیم. تجهیز پروژه قبلی بر اساس کانکس بود و محدودیت‌هایی داشت. تجربه ما نشان داد وقتی فردی از یک سازمان به پروژه مراجعه می‌کند، مهمان نکساست و لازم است میزبانی مناسبی از او انجام شود. در آن سیستم تجهیز، این تعادل به‌صورت مطلوب برقرار نمی‌شد و این موضوع یکی از درس‌آموخته‌های ما برای پروژه متزو بود.
در این خصوص، موضوع دیگری نیز وجود داشت که ما را به فکر واداشت تا اهمیت بیشتری به آن بدهیم؛ امنیت، آرامش و آسایش افرادی که عملیات اجرایی پروژه را انجام می‌دهند و کار یدی دارند. در پروژه قبلی، برای مثال، سیستم گرمایشی بر اساس پکیج بود و به دلیل خرابی‌های مکرر، راندمان مناسبی نداشت. بررسی کردیم و دیدیم استفاده از یک سیستم مرکزی کوچک، مانند موتورخانه مرکزی، علاوه بر راندمان بهتر این امکان را می‌دهد که تجهیزاتی مانند دیگ، مشعل و پمپ در پروژه‌های دیگر نیز دوباره استفاده شوند. از طرف دیگر، کارگر در فصل زمستان به دلیل سرد بودن اتاق خود با مشکل استراحت مواجه نمی‌شود و پس از پایان کار نیز برای استفاده از دوش با آب سرد روبه‌رو نخواهد شد. این‌ها مواردی بود که در پروژه قبلی تجربه کردیم و سعی کردیم در این پروژه اصلاحشان کنیم.
مهندس صالحی: من واقعاً دو موضوع را بیشتر می‌پسندم. یکی فضای سبز و درخت‌هایی است که در این پروژه حفظ کردیم؛ اینکه توانستیم کاری انجام دهیم که آسیبی به آن‌ها وارد نشود، برای من بسیار جلب توجه می‌کند.
موضوع دیگری که برای من اهمیت زیادی دارد، کمپ کارگری است. فرم و ساختار کمپ و همچنین پله دسترسی که برای آن در نظر گرفتیم نشان می‌دهد از ابتدا این موضوع در ذهن ما بوده است. جابه‌جایی‌ها و چیدمانی که در نظر گرفتیم به‌گونه‌ای بود که بتوانیم از فضا به بهترین شکل استفاده کنیم. احساس می‌کنم توانسته‌ایم آرامش مناسبی را برای نیروهای کارگری و پیمانکاری فراهم کنیم و این موضوع برای من به‌شخصه بسیار حائز اهمیت است.
مهندس صالحی: همان اصولی را که در ابتدای صحبت به آن‌ها اشاره کردم، در چهار دسته قرار می‌دهم: اول، برندی که برای آن کار می‌کنید؛ دوم، احترام به پرسنل، شامل پرسنل مهندسی، پیمانکاری و کارگری؛ سوم، ایجاد کمترین چالش با ساخت؛ و چهارم، مدیریت هزینه‌ها.
اگر بخواهم این موضوع را به همکارانم در سایر پروژه‌ها منتقل کنم، این چهار دسته را پیشنهاد می‌کنم و می‌گویم اگر می‌خواهید تجهیز کارگاه را انجام دهید، به این چهار موضوع فکر کنید. طبیعتاً هر پروژه شرایط خاص خودش را دارد و باید با توجه به شرایط همان پروژه، این چهار موضوع مورد توجه قرار گیرد.
تجهیز کارگاه، یکی از تصمیم‌های اثرگذار در آغاز هر پروژه ساختمانی است؛ تصمیمی که بر شرایط کاری نیروها، نظم محیط، روند اجرای عملیات و مدیریت هزینه‌ها تأثیر می‌گذارد. تجربه پروژه متزو نشان می‌دهد که توجه به هویت سازمانی، فراهم کردن امکانات مناسب برای نیروهای اجرایی، انتخاب محل استقرار تجهیزات با کمترین تداخل با ساخت و استفاده مجدد از امکانات، می‌تواند مبنای یک برنامه‌ریزی دقیق و کارآمد باشد.
همچنین، حفاظت از درختان موجود در سایت و طراحی فضایی مناسب برای استراحت و فعالیت نیروها، بیانگر توجه به جزئیاتی است که در کنار ملاحظات فنی و اجرایی، کیفیت محیط کارگاه را شکل می‌دهند.
از نگاه مهندس صالحی، تجهیز کارگاه زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که این چهار محور از ابتدای پروژه در کنار یکدیگر دیده شوند: هویت برند، احترام به نیروی انسانی، هماهنگی با روند ساخت و مدیریت هزینه‌ها. تجربه متزو نیز بر اهمیت تصمیم‌گیری آگاهانه و استفاده از درس‌آموخته‌های پروژه‌های پیشین در مسیر اجرای پروژه‌های ساختمانی تأکید دارد.
برای اطلاع بیشتر در مورد پروژه متزو کلیک کنید.
©2025 Nexa group. All Rights Reserved.
©2025 Nexa group. All Rights Reserved.