در پروژههای ساختمانی بلندمرتبه و مجموعههایی که از طبقات تکرارشونده بهره میبرند، انتخاب روش اجرای سازه تأثیر مستقیمی بر کیفیت ساخت، سرعت پیشرفت و بهرهوری پروژه دارد.
صنعت ساختوساز در سالهای اخیر با استفاده از فناوریهای نوین تلاش کرده است فرآیندهای اجرایی را بهینهتر کند و در همین راستا، سیستم «قالب میز پرنده» (Flying Table Formwork) به یکی از روشهای پرکاربرد در اجرای سقفهای بتنی تبدیل شده است.
پروژه متزو، بهعنوان یکی از پروژههای گروه نکسا، نیز از این سیستم برای اجرای سازه بهره میگیرد. استفاده از قالب میز پرنده در پروژههایی با مقیاس بزرگ و طبقات متعدد، امکان مدیریت بهتر زمان، افزایش دقت اجرایی و ایجاد هماهنگی بیشتر میان مراحل مختلف ساخت را فراهم میکند.
قالب میز پرنده نوعی سیستم قالببندی مدولار برای اجرای دالها و سقفهای بتنی است که بهصورت یکپارچه طراحی و مونتاژ میشود. در این روش، قالب پس از بتنریزی و رسیدن بتن به مقاومت لازم، بدون نیاز به باز شدن کامل اجزا، توسط جرثقیل از یک طبقه به طبقه دیگر منتقل میشود.
برخلاف روشهای سنتی که در آنها بخش عمدهای از قالبها پس از هر مرحله باید باز و مجدداً نصب شوند، در قالب میز پرنده بخش زیادی از عملیات تکراری حذف میشود. همین ویژگی باعث شده است این سیستم در پروژههای بلندمرتبه و ساختمانهایی با پلانهای مشابه در طبقات مختلف، به گزینهای کارآمد تبدیل شود.
این سیستم از مجموعهای از اجزای مهندسیشده تشکیل شده است که در کنار یکدیگر عملکردی یکپارچه را ایجاد میکنند:
ترکیب این اجزا بستری پایدار برای اجرای سقفهای بتنی ایجاد میکند و امکان انتقال سریع قالبها میان طبقات را فراهم میسازد.
پس از نصب قالبها در یک طبقه، آرماتوربندی و بتنریزی انجام میشود. زمانی که بتن به مقاومت مورد نیاز رسید، بخشی از پایههای نگهدارنده آزاد شده و میز قالب بهصورت یکپارچه از دهانه ساختمان خارج میشود. سپس جرثقیل آن را به طبقه بالاتر منتقل میکند تا عملیات در مرحله بعدی تکرار شود.
این فرآیند موجب میشود قالبها بارها مورد استفاده قرار گیرند، بدون آنکه نیاز به دمونتاژ و مونتاژ کامل در هر طبقه وجود داشته باشد.
یکی از مهمترین مزایای این سیستم، کاهش زمان اجرای هر طبقه است. حذف بسیاری از مراحل باز و بسته کردن قالبها باعث میشود چرخه اجرای سقفها کوتاهتر شود و پروژه با سرعت بیشتری پیش برود.
یکپارچگی سیستم و طراحی مهندسیشده اجزا باعث میشود خطاهای ناشی از نصب مکرر قالبها کاهش یابد. این موضوع به یکنواختی بیشتر سقفها، دقت ابعادی بهتر و کیفیت مطلوبتر سطوح بتنی کمک میکند.
در روشهای سنتی، حجم قابل توجهی از فعالیتهای کارگاهی صرف جمعآوری، تفکیک و نصب مجدد قالبها میشود. قالب میز پرنده بسیاری از این فرآیندها را ساده میکند و موجب افزایش بهرهوری نیروی انسانی میشود.
به دلیل یکپارچه بودن سیستم و استفاده از سکوهای کاری و تجهیزات ایمنی استاندارد، شرایط مناسبتری برای فعالیت نیروهای اجرایی فراهم میشود. همچنین میزان جابهجایی دستی قطعات سنگین کاهش پیدا میکند.
در ساختمانهایی که طبقات دارای الگوی تکرارشونده هستند، قالب میز پرنده عملکرد بسیار مؤثری دارد. هرچه تعداد طبقات بیشتر باشد، مزایای اقتصادی و اجرایی این سیستم بیشتر نمایان میشود.
طراحی این سیستم به گونهای است که قالبها میتوانند بارها در طول پروژه مورد استفاده قرار گیرند. این ویژگی به کاهش مصرف مصالح و بهینهسازی منابع کمک میکند.
در کنار مزایای متعدد، این سیستم محدودیتهایی نیز دارد که باید در مرحله طراحی و برنامهریزی پروژه مورد توجه قرار گیرد.
نیاز به تاورکرین و تجهیزات بالابری
انتقال قالبهای یکپارچه میان طبقات معمولاً با استفاده از تاورکرین یا سایر تجهیزات بالابری انجام میشود.به همین دلیل برنامهریزی دقیق برای استفاده از این تجهیزات و هماهنگی زمانبندی جابهجایی قالبها اهمیت بالایی دارد.
هزینه اولیه تهیه و تجهیز سیستم قالب میز پرنده معمولاً از روشهای سنتی بیشتر است. البته این هزینه در پروژههای بزرگ و بلندمرتبه، به واسطه افزایش بهرهوری و کاهش زمان اجرا جبران میشود.
محدودیت در برخی طرحهای معماری
از آنجا که در سیستم قالب میز پرنده، قالبها بهصورت واحدهای بزرگ مونتاژ، جابهجا و در مراحل مختلف پروژه دمونتاژ میشوند، تأمین فضای کافی برای این عملیات در کارگاه ضروری است. محدودیت فضا، بهویژه در پروژههای شهری یا سایتهای کوچک، میتواند فرآیند جابهجایی و آمادهسازی قالبها را با دشواری مواجه کرده و بر بهرهوری سیستم تأثیر بگذارد.
پروژه متزو، یکی از پروژههای گروه نکسا، با بهرهگیری از قالب میز پرنده در اجرای سازه، از فناوریهای روز صنعت ساختوساز استفاده میکند. در چنین پروژههایی، مدیریت زمان اجرا و حفظ کیفیت ساخت از اهمیت ویژهای برخوردار است و انتخاب روش مناسب قالببندی نقش مهمی در دستیابی به این اهداف دارد.
استفاده از قالب میز پرنده در پروژه متزو به ایجاد نظم بیشتر در فرآیند اجرایی، کاهش زمان عملیات قالببندی و افزایش دقت در اجرای سقفها کمک میکند. همچنین این رویکرد امکان پیشبرد هماهنگتر فعالیتهای اجرایی را فراهم میسازد و زمینه مناسبی برای ارتقای بهرهوری پروژه ایجاد میکند.
قالب میز پرنده یکی از روشهای نوین اجرای سقفهای بتنی است که بهویژه در پروژههای بلندمرتبه و دارای طبقات تکرارشونده کاربرد گستردهای دارد. سرعت بالاتر اجرا، کیفیت مطلوبتر، افزایش ایمنی و بهینهسازی فرآیندهای کارگاهی از مهمترین مزایای این سیستم به شمار میروند. در مقابل، نیاز به تجهیزات بالابری و سرمایهگذاری اولیه بیشتر از جمله ملاحظاتی هستند که باید در انتخاب این روش مورد توجه قرار گیرند.
©2025 Nexa group. All Rights Reserved.
©2025 Nexa group. All Rights Reserved.